«Οι φίλοι μου θα πάνε»: όταν η παρέα αλλάζει το σχέδιο

Η συμφωνία ήταν απλή: στην πλατεία με τους φίλους, επιστροφή στις οκτώ. Λίγο αργότερα, κάποιος προτείνει να πάνε σε άλλη γειτονιά. Ένας άλλος λέει ότι θα τους γυρίσει ο αδερφός του. Όλοι σηκώνονται. Το δικό σας παιδί πρέπει να αποφασίσει εκείνη τη στιγμή αν θα ακολουθήσει.

Από το σπίτι, η απάντηση φαίνεται εύκολη: «Θα μας πάρει τηλέφωνο». Μπροστά στην παρέα, όμως, πρέπει να βρει και τις κατάλληλες λέξεις: Να ζητήσει να περιμένουν. Να πει ότι χρειάζεται να ρωτήσει. Ή να μείνει πίσω χωρίς να ξέρει πώς θα επιστρέψει.

Το «να μην παρασύρεσαι» δεν του δίνει πολλά για να αποφασίσει. Μια συγκεκριμένη συμφωνία, πριν βγει, του δίνει περισσότερα…

Η αλλαγή σχεδίου δεν είναι από μόνη της πρόβλημα

Οι παρέες αλλάζουν γνώμη. Το μαγαζί είναι γεμάτο, η πλατεία δεν έχει κόσμο, κάποιος θέλει να συναντήσει έναν φίλο. Δεν χρειάζεται να παρουσιάσουμε κάθε αυθόρμητη πρόταση σαν παγίδα. Ούτε να αντιμετωπίσουμε τους φίλους του παιδιού σαν κακή επιρροή, επειδή πρότειναν κάτι διαφορετικό.

Χρειάζεται, όμως, να ξεχωρίσουμε μια μικρή αλλαγή από μια καινούρια έξοδο. Άλλο το διπλανό περίπτερο και άλλο μια διαφορετική περιοχή, μια επίσκεψη σε σπίτι ή η επιστροφή με κάποιον που δεν έχουμε συμφωνήσει.

Αυτά τα όρια δεν είναι ίδια για κάθε ηλικία και κάθε παιδί. Πρέπει να είναι, όμως, αρκετά σαφή ώστε να μη χρειάζεται να τα μαντέψει τη στιγμή που όλοι οι άλλοι φεύγουν.

Τι συμφωνούμε πριν κλείσει η πόρτα

Όχι δέκα απαγορεύσεις την ώρα που βάζει τα παπούτσια του. Μια σύντομη κουβέντα, με χώρο να ρωτήσει και το ίδιο.

Πού θα βρίσκεται; Με ποιους; Πώς θα γυρίσει; Και ποια αλλαγή χρειάζεται προηγούμενη συνεννόηση; Για παράδειγμα: «Αν θέλετε να φύγετε από τη γειτονιά ή να μπεις σε αυτοκίνητο, με παίρνεις πριν ξεκινήσεις».

Η λέξη «πριν» έχει σημασία. Το μήνυμα «τελικά πήγαμε αλλού» ενημερώνει για κάτι που έγινε. Δεν αφήνει περιθώριο να συζητήσουμε αν το νέο σχέδιο είναι εφικτό.

Χρειάζεται και απάντηση στο επόμενο ερώτημα: «Κι αν δεν το σηκώσεις;». Ορίστε έναν δεύτερο ενήλικα επικοινωνίας και συμφωνήστε ότι, χωρίς συνεννόηση, δεν προχωρά σε αλλαγή που απαιτεί έγκριση. Αν η παρέα φύγει, πρέπει να υπάρχει ασφαλής τρόπος να περιμένει ή να επιστρέψει — όχι απλώς η εντολή «μην πας».

Το «όχι» χρειάζεται λέξεις, όχι διάλεξη

Δεν χρειάζεται να ζητήσουμε από το παιδί να υπερασπιστεί τους οικογενειακούς κανόνες μπροστά σε ολόκληρη την παρέα. Μπορεί να πει κάτι πολύ πιο απλό:

Ρωτήστε ποια φράση θα του έβγαινε φυσικά. Μπορεί να μη μοιάζει καθόλου με αυτές. Το ζητούμενο δεν είναι να αποστηθίσει τη σωστή απάντηση, αλλά να έχει σκεφτεί μια δική του πριν τη χρειαστεί.

Και αν πει «θα με κοροϊδεύουν», μην απαντήσετε αμέσως «τότε δεν είναι φίλοι σου». Ρωτήστε τι φοβάται ότι θα ακούσει. Συζητήστε πώς μπορεί να απαντήσει, χωρίς να χρειάζεται να κερδίσει τον καβγά ή να αποδείξει ότι δεν φοβάται.

Να μπορεί να φύγει, ακόμη κι αν ακολούθησε

Υπάρχει και το ενδεχόμενο να πάει. Να μην τηλεφωνήσει, να ακολουθήσει τους άλλους και λίγο αργότερα να θελήσει να φύγει. Εκεί χρειάζεται να ξέρει κάτι χωρίς αστερίσκους: μπορεί να σας ζητήσει βοήθεια, ακόμη κι αν παραβίασε τη συμφωνία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν όρια ή συνέπειες. Σημαίνει ότι δεν βάζουμε ως προϋπόθεση για τη βοήθεια το να έχει φερθεί σωστά. Ούτε ξεκινάμε την ανάκριση στο τηλέφωνο ενώ προσπαθεί να μας εξηγήσει πού βρίσκεται.

Συμφωνήστε επίσης ποιον θα καλέσει αν δεν είστε διαθέσιμοι. Ένα σχέδιο επιστροφής δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην υπόσχεση ότι ο γονιός θα είναι πάντα δίπλα στο κινητό.

Μετά, μιλάμε για τη συγκεκριμένη απόφαση

Όταν επιστρέψει και ηρεμήσουν τα πράγματα, η συζήτηση μπορεί να γίνει συγκεκριμένη: τι άλλαξε, πότε δυσκολεύτηκε να πει όχι, γιατί δεν τηλεφώνησε, τι θα το βοηθούσε την επόμενη φορά.

Το «δεν θα ξαναβγείς ποτέ» δεν λύνει το πρόβλημα. Αν χρειάζεται να περιοριστεί προσωρινά μια έξοδος ή να ξανασυμφωνηθούν οι όροι, εξηγήστε τι ακριβώς χρειάζεται να αλλάξει. Χωρίς χαρακτηρισμούς για το παιδί και χωρίς δίκη για όλους τους φίλους του.

Ο στόχος δεν είναι να μη βρεθεί ποτέ μπροστά σε πίεση από την παρέα. Είναι να μπορεί να σταματήσει για λίγο, να σκεφτεί και να αποφασίσει. Και, αν η απόφασή του δεν του βγει, να ξέρει ότι υπάρχει δρόμος επιστροφής.